„Doskonale wiem, co czujesz” – czyli słów kilka o zdolności empatycznej…

empatiaCzym jest empatia?

Empatia to zdolność do współodczuwania, to świadomość zarówno stanów psychicznych innych osób, jak i umiejętność odczytywania ich sposobu myślenia. W pierwszym wypadku mówimy o empatii emocjonalnej, w drugim z kolei mamy do czynienia  z empatią poznawczą.

Jestem empatyczny, ponieważ potrafię postawić się w sytuacji mojego rozmówcy, osoby, która powierza mi (co ważne!) nie tylko swoje smutki, lecz także radości. Bo empatia to nie tylko zdolność do współodczuwania stanów związanych ze smutkiem i cierpieniem (choć na uwagę zasługuje fakt, że samo słowo „empatia” pochodzi z języka starogreckiego i oznacza dosłownie: „cierpienie” – ἡ ἐμπὰθεια – czyt. empátheia).cierpienie

Empatia to także współodczuwanie radości, satysfakcji, spełnienia. Obserwacja ludzkich zachowań nierzadko skłania do wniosku, że bardzo często mamy również problem z okazywaniem dumy i zadowolenia względem aktualnego stanu emocjonalnego bliskich nam osób, związanego z radością, satysfakcją, poczuciem własnej wartości. Empatia polega przede wszystkim na przyjęciu punktu widzenia innej osoby, na uświadomieniu sobie, jakie emocje może ona przeżywać, zarówno te dobre, jak i złe.

Jestem empatyczny. Czego mogę oczekiwać w zamian?

Na szczególną uwagę zasługuje przede wszystkim fakt, iż zdolność empatyczna odgrywa niezmiernie ważną rolę w relacjach interpersonalnych. W konsekwencji, mamy zatem szansę na budowanie lepszych relacji partnerskich, rodzicielskich, ale także zawodowych.  Osoby empatyczne to osoby otwarte, z łatwością nawiązujące nowe kontakty. Osoby takie cechuje poza tym większa tolerancyjność. Rozumiejąc zachowanie innych, jesteśmy mniej surowi w osądach, szybciej i łatwiej radzimy sobie z konfliktami, nie patrzymy na pewne sytuacje przez pryzmat tego, że przez moment, w oczach innych, coś może wydawać się złe i nieakceptowane.

Jako osoby empatyczne, dopuszczamy do myśli fakt, że czasem, kierują nami różne pobudki, być może mało zrozumiałe, lecz jednak zaistniałe (!). Umiejętność współodczuwania, widzenia świata oczami innej osoby, pozwala nam  także na dostrzeżenie motywów jej działania. Zdolność empatyczna pozwala na nawiązywanie satysfakcjonujących relacji międzyludzkich.

Empatyczna postawa pozwala nam ponadto na ujrzenie własnego świata z zupełnie innej perspektywy. Nagle okazuje się bowiem, że to, co dotychczas było dla nas niezrozumiałe, znajduje swój sens w postaci rozmowy z inną osobą, w zderzeniu się z jej poglądami na dany temat, lecz także z pewnymi doświadczeniami. Co istotne – empatia okazuje się również jednym z nader istotnych hamulców zachowań agresywnych. Słowem: jak twierdzi Mark H. Davis, znany badacz empatii, „poprawia ona jakość naszych wzajemnych relacji”.

Co dzieje się jednak w przypadku, kiedy mamy do czynienia ze zbyt silną postawą empatyczną? – bo – trzeba przyznać – że i taką przyjmuje bardzo wielu ludzi. Zbyt silne współodczuwanie emocji naszego rozmówcy, może w konsekwencji doprowadzić do tego, że zapominamy o własnych odczuciach. Skupiając się za bardzo na czyichś stanach emocjonalnych, możemy z czasem odczuć pewien brak zainteresowania własną osobą, swego rodzaju zaniedbanie, a czasem nawet i zwykłe zmęczenie, stłumienie. Tu z kolei można zadać pytanie: co w takim razie z osobami, które w ogóle nie posiadają zdolności empatycznych? Czy takie osoby istnieją?

empatia2Nie posiadam zdolności empatycznych. Czy jestem gorszy?

Zdaniem Margaret Mahler, osoby pozbawione zdolności do empatii, wykazują z reguły zachowania agresywne, narzucają swoją wolę, nie uznają sprzeciwu, mają spore skłonności do konfliktów, nie dopuszczając przy tym możliwości własnych błędów. Są to osoby nie potrafiące dostrzec stanów emocjonalnych innych osób. Osobom nie empatycznym bardzo często  zarzuca się egocentryzm.

Dlaczego niektórzy są pozbawieni empatii? To pierwsze pytanie, jakie nasuwa się na myśl. Rzecz zależy w głównej mierze od wychowania. O ile asertywności można się uczyć tak naprawdę przez całe życie, tak postawa empatyczna najsilniej kształtuje się w okresie dziecięcym. Nie oznacza to jednak, że na dalszych etapach rozwoju nie mamy szansy wyćwiczenia umiejętności współodczuwania – jest to oczywiście możliwe, jednakże zdecydowanie bardziej trudne.

Czy zastanawialiśmy się jednak nad tym, jaka może być częsta przyczyna braku empatii? – choćby w niektórych sytuacjach. Czy zdarzyło się nam, że pomimo największych starań, nie potrafiliśmy okazać komuś empatii? A może przyczyną tego był fakt, że tak naprawdę sami jej potrzebowaliśmy? Potrzebujemy empatii tak samo, jak inni potrzebują jej od nas. Aby móc ofiarować empatię, należy przede wszystkim potrafić rozpoznać własne emocje i wskazać na ich źródła. Jeżeli wczujemy się we własne potrzeby i odczucia, zdecydowanie łatwiej będzie nam zrozumieć innych. Aby stać się empatycznym rozmówcą, należy ćwiczyć nieustannie umiejętność wczuwania się w czyjeś emocje, umiejętność aktywnego słuchania, odzwierciedlania uczuć partnera. Otworzenie się na cudze uczucia oraz potrzeby wiąże się z łatwiejszym wyrażaniem samego siebie.

Ewelina Stachowiak

 

Ps.

Chcesz zadać pytanie lub wyrazić swoją sugestię? Napisz na dole w komentarzach swoją opinię…

Spodobał Ci się powyższy artykuł? Kliknij, że to lubisz lub podziel się nim ze znajomymi… ;)

 

Stań się częścią naszej społeczności - pomóż nam zmieniać Świat!

  • Simon

    Dobrze ujęte :)

  • Anna

    Artykuł dający do myślenia! Smutnym byłby fakt, gdyby się okazało, że w dorosłym życiu nie można nauczyć się empatii, bo wtedy dowiedzielibyśmy się, że ludzie faktycznie się nie zmieniają. A jako człowiek cechujący się (mam nadzieję) empatią, chcę wierzyć, że jest inaczej:)



Ta strona używa cookies. Więcej informacji

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia.

Zamknij

Może jeszcze jeden artykuł?
rodzina
Ile musisz stracić żeby coś docenić? [film]

Przedstawiamy Wam film, który ukazuje obraz rodziny, która boryka się z bardzo częstym problemem. Zobacz jak łatwo zapomnieć o miłości, ...

Close